Berichten Martinuskerk
Voor alle data 2026: zie onder Agenda.
ROMAANSE BOGEN
Binnen in de geweldige romaanse kerk verdrongen de toeristen zich
in het halfdonker.
Gewelf na gapend gewelf en geen overzicht.
Een paar kaarsvlammen flakkerden.
Een gezichtloze engel omhelsde mij
en fluisterde door heel mijn lichaam:
‘Schaam je niet een mens te zijn, wees trots!
Binnen in je opent zich in oneindigheid gewelf na gewelf.
Nooit zal je klaar zijn en zo moet het zijn.’
Ik was blind van tranen
en werd de zonziedende piazza opgejaagd
samen met Mr. en Mrs. Jones, Meneer Tanaka en Signora Sabatini
en binnen in hen allen opende zich in oneindigheid gewelf na gewelf.
Extra’s
Uit DKR 6
Tenslotte Op de tentoonstelling in Kleef van een overzicht van alle werken van Ewald Mataré (de Duitse Picasso) te zien. Mataré is bekend van zijn beeldhouwwerk, maar halverwege de tentoonstelling stond ik ineens oog in oog met een metershoge afbeelding van de ramen die Mataré had gemaakt voor de gedenkplaats van gevallen soldaten in Finland, tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het werk heet ‘Vlam van het leven’. Mataré had bewust gebruik gemaakt van de lichtsymboliek, zoals ook gebruikelijk in kerken. De glas in loodramen beelden zowel kaarsen als vlammen uit. In de vlammen zie je de kleuren rood en grijs, de kleuren van de dood. In het raam vind je ook de kleuren groen en blauw, de kleuren van het leven. De ene kaars gaat omhoog, de andere omlaag, als symbool van leven en dood. Het ene raam is ook lichter dan het andere. De zon door deze ramen viel in vlammen op de lange gedenkplaten met de namen van alle gevallenen. Die vlammen op die plaats. Ik was er even stil van. Ik ben er nog steeds stil van en dat is misschien maar goed ook. Soms zegt een beeld meer dan duizend woorden.
Uit DKR 7
Tenslotte Bij de ingang van het zuiderkerkhof is het hek vernieuwd. De ketting hangt er niet meer, want er is een mooie doorgang (met klink) gemaakt. Een paar heren in de Kerkstraat zijn er druk mee geweest. Het nieuwe hek op het kerkplein komt over een paar maanden. Door al die activiteiten ben ik eens goed gaan kijken naar de verschillende hekken rond de kerk en in het dorp. Bij de buren, de oude meesterwoning, staat hetzelfde hek als bij het kerkplein, ontdekte ik. Waarschijnlijk uit de 19e eeuw, toen deze meesterwoning is gebouwd. Op een wandeling over Zoelmond en Ravenswaaij ging ik op zoek en vond nog veel meer hekken uit die tijd. Het hekwerk bij de begraafplaats van Zoelmond sprong eruit, maar ook in de Ravenswaaijsesteeg vond ik een groot gaaf hek en aan de Lekbandijk een klein en fijn exemplaar. Kortom, met het thema hekken uit de 19e eeuw is vlakbij huis een mooie wandeling te maken.
Uit het kerkblad Meditatie januari 2025
‘De vioolspeler’ van Marc Chagall, Frans kunstschilder van Joods-Russische afkomst
Stedelijk Museum Amsterdam (1912-1913)
‘Het woord dat u ten leven riep
is niet te hoog, is niet te diep
voor mensen die ’t zo traag beamen.’
Vlak vóór u
Het verhaal gaat dat de bekende Israëlische violist Jitzchak Perlman (*1945) een concert speelde met één snaar minder op zijn viool. Bij het stemmen, vlak voor het concert, brak duidelijk hoorbaar één van de snaren. Iedereen dacht dat Perlman een andere snaar zou laten halen, maar in plaats daarvan gaf hij de dirigent het teken om te beginnen en vervolgens speelde hij het hele concert met drie snaren. Na afloop werd er lang en luid geapplaudisseerd. Op de vraag waarom Perlman het concert had gespeeld met een gebroken snaar, was zijn antwoord: ‘Het is onze opdracht om muziek te maken met wat overgebleven is.
Perlman draagt sinds zijn jeugd de gevolgen van polio en maakt gebruik van verschillende hulpmiddelen om zich te verplaatsen. De concertgangers begrepen dan ook meteen dat zijn woorden over meer gingen dan een gebroken vioolsnaar.
Ik vond dit verhaal in het boek van de voormalige opperrabbijn van Groot- Brittannië Jonathan Sacks. Het boek draagt de titel ‘Een gebroken wereld heel maken’. In dit boek gaat het over de opdracht van godsdiensten om een positieve bijdrage te leveren in deze wereld en niet bij te dragen aan verdeeldheid en fanatisme. Het lied van Jan Wit dat begint met ‘Het woord dat u ten leven riep’ (Lied 316) schoot me hierbij te binnen. Het is een lied bij Deuteronomium 30, 11-16. Mozes zegt daar dat de geboden ten leven niet te zwaar zijn, maar binnen het bereik liggen van het volk. De geboden zijn heel dichtbij u, zegt hij, u kunt ze u eigen maken, u kunt ze volbrengen. Met andere woorden, er worden geen bovenmenselijke zaken van ons gevraagd, want de geboden zijn toegesneden op onze mogelijkheden. God heeft van te voren rekening gehouden met onze menselijke beperkingen. Het lied van Jan Wit eindigt met de woorden ‘Vlak vóór u ligt de weg ten leven.’ Dat klinkt op het eerste gehoor heel parmantig, maar dit zijn geen zelfgenoegzame woorden. Ze geven uitdrukking aan deze liefdevolle omgang van God met mensen.
Iedereen in die concertzaal wist dat Jitzchak Perlman meer dan een gebroken vioolsnaar bedoelde. Het ging over alles wat gebroken is in het leven, maar vooral over de verrassende ontdekking dat onze beperkingen geen obstakels zijn. God vraagt niet het onmogelijke van ons, maar houdt rekening met wat we kunnen. Het is deze bescherming van onze menselijkheid die een grote rol speelt in het boek van Sacks en me ook opviel in het lied van Jan Wit. Het lied behoedt ons voor hoogmoed en voegt ons liefdevol in de weg ten leven.
Uit het kerkblad van september 2023
Een link naar het verhaal van pelgrim Gilles en zijn route van ‘Chemin de Martin’, o.a. door Rijswijk Gld.
Link krantenartikel: https://www.bd.nl/bommelerwaard/pelgrim-gilles-volgt-het-spoor-van-sint-maarten~a76a18b9/
Link Myatlas (alle foto’s vanaf Tours naar Utrecht): https://www.myatlas.com/Gilou/de-tours-a-utrecht-sur-le-chemin-de-saint-martin